En 1993, à l'origine du mouvement, une conviction partagée : la nécessité de défendre ensemble la place de l'art et de la culture, le besoin de créer des ponts entre les communautés et entre les disciplines artistiques, le sentiment de devoir retravailler en profondeur ce qui relie les notions de culture et de démocratie.
Certaines propositions avancées il y a dix ans sont aujourd'hui rencontrées par les autorités : l'urgence d'ouvrir l'enseignement général aux disciplines artistiques, la prise de conscience des enjeux culturels, la prise en compte de la culture dans la lutte contre l'exclusion sociale.
Cependant, plus que jamais, la culture est menacée par la marchandisation. "L'exception culturelle" reste une notion fragile et les valeurs démocratiques qui nous paraissaient assurées il y a dix ans sont menacées par la montée de l'extrême droite et des populismes, un peu partout en Europe.
Il est indispensable de continuer à mener simultanément réflexion et action. Réfléchir quant au devenir de cette société qui nous offre à la fois le pire et le meilleur. Agir pour nourrir la démocratie des valeurs artistiques et culturelles.
Bernard Foccroulle
Musicien, Directeur du Festival des arts lyriques à Aix en Provence
Fondateur de Culture et Démocratie/ Kunst en Democratie
Bij de start in 1993 gingen we uit van een drievoudige overtuiging: de verdediging van de rol en de plaats van kunst en cultuur in deze maatschappij, het creëren van bruggen tussen de communautaire gemeenschappen en tussen de verschillende artistieke disciplines, het verdiepen van de basisprincipes die cultuur en democratie met mekaar verbinden.
Een aantal vooruitstrevende voorstellen van tien jaar geleden zijn vandaag een aandachtspunt voor de overheid: de behoefte om het algemeen onderwijs open te stellen voor artistieke disciplines, de positieve ommekeer veroorzaakt door de culturele inzet en de kracht en de waarde van cultuur in de strijd tegen sociale uitsluiting.
En toch, meer dan ooit wordt cultuur bedreigd door een oprukkende vermarkting. De 'culturele uitzondering' blijft een kwetsbare notie en de democratische waarden die ons in 1993 nog zeker leken, worden bedreigd door de opkomst van extreem rechts en het populisme in Europa.
Het is onontbeerlijk om denken en doen te blijven combineren; om na te denken over waar het met deze maatschappij naartoe moet, die ons telkens weer het beste en het slechtste van zichzelf geeft; om te blijven werken aan het voeden van de democratie met artistieke en culturele waarden.
Bernard Foccroulle
Musicant, Director van het festival van de lyrische kunsten van Aix in
Provence
Stichter van Kunst en Democratie/Culture et Démocratie
